Je winkelwagen is leeg.
Welkom in de Horloge Wiki samengesteld door WatchXL: een compacte maar diepe encyclopedie voor iedereen die horloges wil begrijpen zonder verkooppraat. Je vindt hier een A-Z overzicht van begrippen die je tegenkomt bij het kiezen, dragen of verzamelen van een horloge: van glas en waterbestendigheid tot GMT, eeuwige kalender en uurwerkbouw. Daarnaast leggen we materiaalkeuzes uit zoals saffierglas, mineraalglas, keramiek, titanium en coatings, zodat je snapt wat je koopt en waarom het verschil maakt in gebruik.
Ook staat er de horloge wiki een merkenoverzicht met de belangrijkste horlogemerken. Gebruik deze wiki als naslagwerk wanneer je specs vergelijkt, een onbekend woord op een productpagina ziet, of simpelweg je horlogekennis wilt aanscherpen.
Dit overzicht is natuurlijk nooit compleet, maar wij hebben ons best gedaan om er zoveel mogelijk terminologie op te nemen in onze Horloge Wiki.
De manier waarop een horloge energie omzet naar beweging van de wijzers (mechanisch, automatisch, quartz, solar).
Het deel van de kast waar de band of bracelet aan vastzit.
Hoe snel je de tijd kunt lezen door contrast, lume, wijzervorm en wijzerplaatlayout.
Kunststof horlogeglas; licht en taai, maar sneller krasgevoelig dan mineraal of saffier.
Functie die op een ingestelde tijd een signaal geeft (piep, trilling of toon).
De uitslaghoek van het balanswiel; een indicatie van gezondheid en afstelling van het uurwerk.
Tijdweergave met wijzers op een wijzerplaat.
Onderdeel van het echappement dat de energie in tikken doseert.
Ontwerp/materialen die minder last hebben van magnetisme en daardoor nauwkeuriger blijven.
Uitsparing in de wijzerplaat, bijvoorbeeld voor datum, open heart of power reserve.
Opgelegde (3D) indexen die bovenop de wijzerplaat zijn bevestigd.
Anti-reflectiecoating op glas die schittering vermindert en leesbaarheid verhoogt.
Tijdcorrectie via radiosignaal (of netwerk) op basis van atoomtijd, vaak “radio controlled” genoemd.
Het deel dat het horloge om je pols houdt (leer, staal, rubber, textiel).
De spiraalveer die de balans laat “ademen” en zo de gang van het uurwerk stabiliseert.
Het oscillerende wiel dat samen met de balansveer de tijd regelt in een mechanisch uurwerk.
Aanduiding van waterdrukbestendigheid (vuistregel: 1 bar ≈ 10 meter).
De veertrommel waarin de hoofdveer zit, de energiebron van een mechanisch uurwerk.
Energiebron van quartzhorloges; levensduur hangt af van uurwerk, functies en temperatuur.
Matte afwerking door microstralen die reflecties dempt en “toolwatch”-look geeft.
De tikfrequentie van het uurwerk, meestal uitgedrukt in vph (bijv. 28.800 vph).
Afschuinde rand op kast of uurwerkbruggen, vaak gepolijst voor een luxe uitstraling.
Ring rond het glas; kan vast zijn of draaibaar (duik, GMT, tachymeter).
Inleg in de bezel (aluminium, keramiek, staal) met schaalverdeling.
Metalen plaat die raders en assen in het uurwerk op hun plaats houdt.
Klassieke gesp voor leren of rubber banden (tanggesp).
Vouwsluiting die symmetrisch openklapt, vaak op stalen bracelets.
De typeaanduiding van een uurwerk binnen een merk/fabrikant.
Opslagcomponent in sommige (solar/kinetic) uurwerken die energie bewaart in plaats van een klassieke batterij.
Achterkant van de kast; dicht, transparant (display back) of met gravure.
Hard, krasvast materiaal voor bezels/kasten; licht maar kan breken bij harde impact.
Ring (binnenrand) met minuten/indices tussen wijzerplaat en glas.
Stopwatchfunctie met start/stop/reset, vaak met subdials.
Horloge dat aan strenge nauwkeurigheidseisen voldoet via certificering of interne norm.
Kolomwiel in mechanische chronografen dat bediening vaak “soepeler” en preciezer maakt.
Elke extra functie boven uren/minuten/seconden, zoals datum, GMT, chronograaf of maanstand.
Sluiting van een bracelet of band (vouwsluiting, duikersverlenging, micro-adjust).
Computergestuurde bewerking die nauwkeurige kast- en onderdeelproductie mogelijk maakt.
Bekende Zwitserse testinstantie voor chronometercertificering (term wordt vaak als kwaliteitslabel gebruikt).
Chemisch versterkt glas dat vooral in smartwatches/elektronica wordt gebruikt voor betere val- en krasprestaties; info: Corning Gorilla Glass.
Decoratieve “Geneva stripes” op bruggen/platines van luxe uurwerken.
De kroon (opwindknop) voor instellen van tijd/datum en (hand)opwinden.
De buis in de kast waarin de kroon/stem afdicht en beweegt; belangrijk voor waterdichtheid.
Weergave van zowel weekdag als datum (vaak in twee vensters).
De schijf onder de wijzerplaat met datumnummers die langs het datumvenster draait.
Uitsparing of subdial die de datum toont.
Vouwsluiting die de band spaart en het horloge makkelijker omdoet.
Fabrikantspecificatie voor waterbestendigheid, vaak in meters of bar.
Het front van het horloge waarop tijd, indexen en complicaties zijn weergegeven.
Extra lengte in de sluiting om over een duikpak te passen.
Draaibare bezel die meestal maar één kant op draait om veilig duiktijd te meten.
Diamond-Like Carbon; harde coating voor slijtvastheid en diepe (vaak zwarte) look.
Bol glas aan beide zijden voor vintage uitstraling en minder vervorming vanuit hoeken.
Pushers op een chronograaf voor start/stop/reset.
Saffierglas aan voor- én achterzijde (display back), voor zicht op het uurwerk.
Combinatie van twee metaal- of kleurtonen in kast/band.
Algemene term voor standaarden en eisen voor duikhorloges (zoals leesbaarheid en timing-bezel).
Basis-uurwerk (halfafgewerkt) dat door merken verder wordt aangepast en afgewerkt.
Het “hart” dat tikkend de energie verdeelt en de gang regelt (anker, pallet, escape wheel).
Licht-gevoede quartztechnologie van Citizen (laden via licht, weinig/geen batterijwissel).
Everyday Carry: praktisch horloge voor dagelijks gebruik met sterke basisfuncties.
Perpetual calendar die datum/maanden/schrikkeljaren automatisch correct houdt.
De axiale speling van een as/tandwiel in het uurwerk; te veel of te weinig beïnvloedt prestaties.
End Of Life: quartzsignaal (bijv. “springende” secondewijzer) dat batterij bijna leeg is.
Rad in het echappement dat de tikken overdraagt naar de balans.
Afstel- of klemcomponent (bijv. voor endshake/positie) die via excentrische vorm fijnregeling mogelijk maakt.
Transparante achterkant waardoor je het uurwerk ziet.
Complicatie die de maanstand in een cyclus toont.
Zeer fijne afwerking/overgangen op randen, vaak zichtbaar bij high-end polijstwerk.
Gegroefde bezel die licht vangt en herkenbaar luxe oogt.
Geperste, holle schakels in een bracelet; lichter en vaak te vinden bij oudere of budget bracelets.
Chronograaf die met één druk reset en direct opnieuw start.
Onderhoudsinterval (bijv. 3–7 jaar) afhankelijk van uurwerk, gebruik en afdichtingen.
Wijzerplaat die grotendeels of volledig lichtgevend is voor maximale nachtleesbaarheid.
Hoe lang een mechanisch horloge doorloopt vanaf volledig opgewonden toestand.
Rubberen/kunststof afdichting (kroon, caseback, glas) voor waterbestendigheid.
Keuring/kwaliteitszegel dat (bij sommige horloges) afwerking en herkomstnormen aanduidt.
Beperkte oplage met uniek nummer (bijv. 123/500).
Bescherming van de wijzerplaat; soorten zijn acryl, mineraal en saffier.
Edelmetaal voor kasten; 18k is 75% goud, vaak legering voor hardheid.
Afwerking die een “korrel” of textuur geeft op plaatwerk of wijzerplaten.
Tweede tijdzone via extra wijzer en/of 24-uurs schaal.
Bezel met 24-uurs schaal voor het lezen/instellen van een extra tijdzone.
Zie Corning Gorilla Glass; vaak bij smartwatches door valbestendigheid.
Wijzerplaat met goudkleurige opdruk/indices voor een warme, vintage uitstraling.
Uur-, minuut- en (optioneel) secondewijzer; vormen beïnvloeden leesbaarheid.
Engelse term voor balansveer; cruciaal voor nauwkeurige tijdregeling.
Secondewijzer stopt bij het uittrekken van de kroon voor nauwkeurig gelijkzetten.
Mechanisch horloge dat je via de kroon opwindt (zonder rotor).
Oppervlakteverharding (bijv. staal) om krasbestendigheid te verhogen.
Ventiel dat druk laat ontsnappen bij saturatieduiken om glas eruit te drukken te voorkomen.
Acrylglas, taai en schokbestendig, maar krasgevoeliger dan saffier.
Uurwerk met hoge frequentie (bijv. 36.000 vph) voor vloeiendere seconde en potentieel betere stabiliteit.
Horloge dat bewust verwijst naar een iconisch ontwerp, zonder exacte kopie te zijn.
Verzamelterm voor lichtgevende materialen op wijzers en indexen (verf, compound of gasbuisjes).
Veelvoorkomend schokbeschermingssysteem dat balansassen helpt beschermen tegen impact.
Uurmarkeringen op de wijzerplaat (staven, cijfers, dots).
Uurwerk dat door het merk zelf ontwikkeld/gefabriceerd is (in verschillende gradaties).
Band die naadloos in de kast doorloopt en deel van het design is.
Beschermingsclassificatie tegen stof/water, vooral relevant bij smartwatches.
Standaarden (zoals ISO 6425) die eisen stellen aan diver’s watches.
Kleurterm voor zachte off-white wijzerplaat.
Synthetische robijnen in het uurwerk die wrijving verminderen en slijtage beperken.
Vijfdelige schakelstijl, vaak comfortabel en “dressy”.
Uurweergave die sprongsgewijs verspringt in plaats van vloeiend.
Japanse standaard-aanduidingen die je soms bij (vintage) Japanse horloges kunt tegenkomen.
De behuizing die uurwerk en wijzerplaat beschermt (middenkast, bezel, caseback).
Breedte van de kast, meestal zonder kroon gemeten.
Hoogte van het horloge; beïnvloedt draagcomfort.
Hybride: beweging laadt een generator die een accu/cel voedt (Seiko-type concept).
Uitstekende delen die de kroon beschermen tegen stoten.
De stang die de kroon met het binnenwerk verbindt voor setting en (hand)opwinden.
Standen van de kroon (ingedrukt, datumstand, tijdstand), vaak met “screw-down” variant.
“Pootjes” waarmee een band vastzit; lug-to-lug bepaalt hoe het horloge op de pols valt.
Afstand van bovenste tot onderste lug; belangrijke maat voor draagbaarheid.
Lichtgevende verf/coating (bijv. Super-LumiNova) voor aflezen in het donker.
Klein lichtpunt (vaak op 12 uur) op een duikbezel voor snelle oriëntatie.
Andere term voor bezel.
Combinatie van polijsten, satijn, bevels, perlage en decoratie op uurwerk/kast.
Basisplaat van het uurwerk waarop bruggen en tandwielen gemonteerd worden.
Merk dat (een groot deel van) productie in eigen huis doet, vaak met eigen calibers.
Combinatie van materialen (bijv. staal/keramiek/rubber) voor functie en uitstraling.
Uurwerk op veerenergie, zonder batterij.
Fijnafstelling in de sluiting om de bandlengte snel aan te passen.
Kleiner (vaak online) horlogemerk met beperkte oplages en scherpe prijs/kwaliteit.
Gehard glas, minder krasvast dan saffier maar vaak goedkoper en schokbestendig.
Uurwerkfabrikant (Citizen Group) met veelgebruikte quartz en mechanische movements; site: Miyota.
Extra “opbouw” op een basisuurwerk om complicaties toe te voegen (bijv. chronograafmodule).
Bijnaam voor iconische “maan”-gerelateerde horloges (bekend in chronograafcontext).
Textiele band die onder de kast doorloopt; veilig bij springbar-breuk.
Veelgebruikte legering voor balansveren (hairsprings) vanwege stabiliteit.
Modern type balansveer/legering met sterke weerstand tegen magnetisme en temperatuurschommelingen.
Automatische tijdsync via smartphone/netwerk (smartwatch) naast radio/atoom.
Wijzerplaat zonder datumvenster, vaak voor symmetrie en rust.
Ronde afdichtring (pakking) die water en stof buiten houdt bij kroon/caseback.
Uitsparing in de wijzerplaat waardoor je balans/echappement (deels) ziet bewegen.
Wijzerplaat/bruggen zijn uitgesneden zodat het uurwerk zichtbaar wordt (skeleton-stijl).
Spiraalvorm van de hairspring (Breguet-achtig) voor stabielere ademhaling van de balansveer.
Grote servicebeurt waarbij uurwerk wordt gedemonteerd, gereinigd, gesmeerd en afgesteld.
Natuurlijke verkleuring/veroudering van materialen (bijv. brons, lume, wijzerplaat) die karakter geeft.
Decoratieve cirkelpolijsting (stipmotief) op platines/bruggen.
Zie Eeuwige kalender; corrigeert automatisch maanden en schrikkeljaren.
Pilotenhorloge met focus op snelle afleesbaarheid, vaak met grote kroon en duidelijke indexen.
Kunststof glas dat makkelijker krast maar vaak te polijsten is.
Afwerking die een spiegelglans creëert, vaak op randen, lugs en bezel.
Aanduiding van resterende gangreserve (wijzer of venster).
Coatingproces dat een gekleurde toplaag geeft (zwart, goudtint), met duurzaamheid afhankelijk van laagdikte en gebruik.
Drukknoppen voor chronograafbediening.
Elektronisch uurwerk met quartz-kristal als “trillende referentie” voor nauwkeurigheid.
Chronograaf met batterij-uurwerk; vaak nauwkeurig en onderhoudsvriendelijk.
Periode waarin quartzhorloges de mechanische markt opschudden en de Zwitserse industrie sterk veranderde.
Systeem op banden/bracelets waarmee je zonder gereedschap snel kunt wisselen.
Datum snel verzetten via kroonstand, zonder 24 uur door te draaien.
Horloge dat tijd synchroniseert via radiosignaal (atoomklokreferentie).
Split-seconds chronograaf met extra secondewijzer voor tussentijden.
Binnenrand tussen wijzerplaat en glas, soms met schaal of gravure.
Weergave waarbij uren, minuten en seconden apart zijn geplaatst voor precisielezen.
De afdichting in of rond de kroon die cruciaal is voor waterbestendigheid.
Zwitserse uurwerkfabrikant (quartz en mechanisch), veel gezien in fashion- en midrange horloges; site: Ronda.
Draaiend gewicht in een automaat dat opwindt door polsbeweging.
Roestvast staal voor kasten/bracelets; 316L is standaard, 904L komt voor bij sommige high-end toepassingen.
Zeer krasvast synthetisch kristal; topkeuze voor premium horloges.
Satijn/matte afwerking met fijne borstelrichting (brushed).
Onderdeel van een metalen bracelet; schakels bepalen comfort en stijl.
Kroon die je vastschroeft voor betere waterdichtheid.
Chronograafdrukknoppen die je vastschroeft om waterdichtheid te verbeteren.
Wijzer die seconden toont; kan centraal of op subdial staan.
Uurwerkfabrikant bekend om Zwitserse calibers die vaak als alternatief voor ETA gebruikt worden.
Balansveer van silicium die licht, vormvast en zeer antimagnetisch is.
Schokbescherming in het uurwerk (bijv. Incabloc-achtig) om balansassen te beschermen.
Opengewerkt design waarbij uurwerk zichtbaar is door (delen van) de wijzerplaat.
Quartz-uurwerk dat laadt via licht; vaak met lange “donker-reserve”.
Veerpen tussen lugs die de band/bracelet bevestigt.
Motor in quartz die de wijzers in stappen verzet (vaak 1 tik per seconde).
Wijzerplaat met straalvormige brushing die in licht van tint lijkt te veranderen.
Herkomstaanduiding met criteria voor Zwitserse productie/assemblage (interpretatie kan per merk verschillen).
Schaal voor snelheidsberekening op basis van tijd over een vaste afstand.
Schaal om afstand te schatten tussen licht (zicht) en geluid (bijv. onweer).
Ring die (bij sommige glazen) helpt bij montage en uitlijning van glas en wijzerplaat.
Licht, sterk en corrosiebestendigheid; voelt “warmer” dan staal en is vaak hypoallergeen.
Draaibare bezel met minutenindicatie voor eenvoudige countdown of timing.
Kastvorm als een ton (barrel-vorm), vaak bij dressy of avant-garde designs.
Draaiende kooi rond balans/echappement bedoeld om positie-invloeden te reduceren.
Robuust, functioneel horloge ontworpen voor “werk” (duiken, piloten, veld).
Lume-techniek met tritiumgasbuisjes (glow zonder opladen), vaak bij militaire/tool watches.
Reinigingsmethode (bij service) waarbij onderdelen met trillingen vuil en oude olie verliezen.
Bezel die slechts één kant op draait, typisch voor duikhorloges.
Het mechanisme dat de tijd aandrijft (mechanisch, automatisch, quartz, solar, hybride).
Coördinaattijd die als wereldreferentie dient; vaak relevant bij GMT/worldtimers.
Bekende chronograaf-“familienaam” voor uurwerken die historisch veel in de markt gebruikt is.
Frequentie van een mechanisch uurwerk (bijv. 21.600 of 28.800 vph).
Sluiting die openklapt in delen; vaak veiliger en comfortabeler dan een gesp.
Mate waarin het horloge tegen water kan; praktisch gebruik hangt af van kroon/afdichtingen en conditie.
Energie toevoegen aan de hoofdveer (handmatig of via rotor).
Engelse term voor kroonstang; verbindt kroon met setting- en opwindmechaniek.
Complicatie die meerdere tijdzones tegelijk toont, vaak met stad-ring en 24-uurs ring.
Afkorting die je soms ziet voor glas of kristal, afhankelijk van context.
Onderdeel in veel uurwerken dat betrokken is bij de kroon- en setting-mechaniek.
Veelgebruikte horloge-keramieksoort die hard en krasvast is.
Lichtopvangende laag die een accu/capacitor laadt in solarhorloges.
Horloge ontworpen om in een zak te dragen, vaak met ketting.
Andere benaming voor UTC/GMT, vaak gebruikt in aviation en militaire context.
Extreem krasvast; ideaal voor dagelijks dragen en premium horloges.
Gehard glas; betaalbaar en redelijk sterk, maar minder krasvast dan saffier.
Taai en licht; krast sneller maar is vaak goed te polijsten.
Versterkt glas dat vooral in smartwatches voorkomt; info: Corning.
Krasvast en kleurvast; vaak voor bezels en soms volledige kasten.
Harde coating voor slijtvastheid en diepe kleur.
Dunne coatinglaag voor kleur (zwart/goud/rosegoud), duurzaamheid varieert per uitvoering.
Licht en sterk composiet met uniek patroon; vaak sportief/high-tech.
Ontwikkelt patina; geliefd om vintage/nautische uitstraling.
Edelmetaal dat kan oxideren; soms voor kasten of wijzerplaten.
Zwaar en zeldzaam; vaak topsegment door kostbaarheid en gevoel.
Duurzaam en zweet-/zoutwaterbestendig; populair bij duik- en sporthorloges.
Hoogwaardig leer met lange levensduur en mooie glansontwikkeling.
Licht, comfortabel en makkelijk te wisselen; vaak casual/tool.
(1) Glas → (2) Bezel → (3) Middelkast → (4) Lugs → (5) Kroon → (6) Caseback → (7) Gasket(s) → (8) Bracelet/Band
Rotor-beweging → Opwindtandwielen → Veertrommel (main spring) → Radertrein → Echappement → Balans → Wijzers
Veertrommel → Center wheel (minuten) → Third wheel → Fourth wheel (seconden) → Escape wheel (naar echappement)
Grote uurwerkfabrikant met quartz, mechanische en (in sommige lijnen) solar movements; site: Miyota.
Zwitserse bewegingenmaker, sterk in quartz en ook mechanisch; site: Ronda.
Zwitserse uurwerkfabrikant met bekende werkpaarden (zoals 2824-2 en 7750) voor veel merken; site: ETA.
Zwitserse fabrikant bekend om veelgebruikte automaten die breed in de markt zitten; site: Sellita.
Maakt uurwerken en componenten voor Seiko-ecosysteem en daarbuiten.
Bekend van mechanische uurwerken en chronograafkalibers met aantrekkelijke prijs/techniek.
Zwitserse uurwerkproducent met diverse mechanische kalibers.
Zwitserse uurwerkenleverancier, vaak gezien in microbrands en midrange.
Levert (high-end) uurwerken en modules, vaak in premiumsegment.
Specialist in complicatiemodules (chronograafmodules e.d.) voor diverse merken.
Lange 1, Zeitwerk, Datograph, Saxonia.
Spaceview, DNA, Legacy.
Alpiner, Startimer, Seastrong.
Royal Oak, Royal Oak Offshore, Code 11.59.
Engineer II, Roadmaster, Trainmaster.
Clifton, Riviera, Hampton.
BR 01/03, BR 05, Vintage.
Fifty Fathoms, Villeret, Bathyscaphe.
Classique, Marine, Tradition.
Navitimer, Chronomat, Superocean.
Lunar Pilot, Precisionist, Marine Star.
G-Shock, Edifice, Pro Trek, F-91W.
Tank, Santos, Ballon Bleu, Panthère.
DS Action, DS PH200M, DS-1.
J12, Première, Boy·Friend.
Mille Miglia, Alpine Eagle, L.U.C.
Eco-Drive, Promaster, Tsuyosa, The Citizen.
The Twelve, C60 Trident, C1 Bel Canto.
SUB 300, SUB 300T, SUB 600T.
DA Series, DK Series, DS Series.
Sport Classic, Wave, 1911.
Mode/merkhorloges afhankelijk van collectie.
Chronomètre Bleu, Octa, Tourbillon Souverain.
Highlife, Classics, Manufacture.
Neutra, Machine, Townsman.
Fēnix, Forerunner, Venu, Instinct.
Laureato, Bridges, 1966.
PanoMaticLunar, SeaQ, Senator.
Heritage, Evolution 9, Spring Drive, Sport.
Khaki Field, Khaki Aviation, Ventura.
Big Bang, Classic Fusion, Spirit of Big Bang.
Portugieser, Big Pilot, Ingenieur, Aquatimer.
Reverso, Master Control, Polaris.
Max Bill, Meister, Form.
Pilot Classics, Augsburg, Aachen.
HydroConquest, Spirit, Master Collection, Legend Diver.
1858, Star Legacy, Heritage.
Ocean Star, Multifort, Commander.
Streamliner, Endeavour, Pioneer.
HM Series, LM Series, Legacy Machines.
Tangente, Orion, Club, Metro.
Aquis, Big Crown Pointer Date, Divers Sixty-Five.
Speedmaster, Seamaster, Constellation, De Ville.
Luminor, Radiomir, Submersible.
Nautilus, Aquanaut, Calatrava, Grand Complications.
Polo, Altiplano, Limelight.
Tonda, Kalpa, Toric.
Captain Cook, True, Centrix.
Freelancer, Maestro, Tango.
RM 011, RM 035, RM 27.
Submariner, Daytona, GMT-Master II, Datejust.
Seiko 5, Prospex, Presage, Astron.
556, U1, 104, EZM.
Originals, Irony, Bioceramic (collecties variëren).
Flieger, Antea, Marine.
Naos, Hamburg, Marus.
Carrera, Monaco, Aquaracer, Formula 1.
Waterburry, Marlin, Pan-Am, Expedition North.
PRX, Seastar, Le Locle, Gentleman.
Black Bay, Pelagos, Ranger, Royal.
Marine, Diver, Freak.
UR-100, UR-105, UR-220.
Overseas, Patrimony, Traditionnelle.
Nereide, Redentore, Bucintoro.
Chronomaster, Defy, Pilot.
