Je winkelwagen is leeg.
Geplaatst op 13-03-2026 door Marc Hut
Heb jij een horloge en zit er een stofje aan de binnenkant van het glas? Een klein vlekje dat je niet meer kunt negeren? Je wilt het uurwerk uit de kast halen omdat je het glas van binnen wilt schoonmaken, een onderdeel controleren of om een andere reden? Dan is het verstandig een juwelier of horlogemaker op te zoeken. Maar ben je handig, zit er geen garantie meer op het horloge en denk je dit zelf wel te kunnen bewerkstelligen? Dan kun je met onze tips direct aan de slag! Maar let wel op: bij een horloge is voorzichtig werken echt alles. Een verkeerde beweging kan de steel, het wijzerwerk, de pakking of zelfs het uurwerk beschadigen.
Bij veel quartz horloges verloopt het uitnemen van het uurwerk in grote lijnen hetzelfde: Je opent eerst de kast, verwijdert eventueel de kunststof houder rond het uurwerk, maakt de kroon met steel los, neemt het uurwerk uit de kast, maakt het glas schoon en zet daarna alles weer in omgekeerde volgorde terug. Het klinkt overzichtelijk, maar juist de details maken het verschil tussen netjes werken en schade veroorzaken. Tot zover de theorie.
Het open maken van het horloge kan nodig zijn om diverse redenen. Denk aan het controleren van de binnenkant van de kast, het vervangen van een batterij, het inspecteren van een pakking of het opnieuw plaatsen van een losgeraakt onderdeel. Maar het verwijderen van het uurwerk (compleet met wijzerplaat) is toch een gradatie lastiger. De meest voorkomende reden om dit te doen is een vlekje of stofje aan de binnenkant van het glas. Zeker bij een donkergekleurde wijzerplaat valt dat direct op. Of een reparatie aan de wijzers of indexen kan een reden zijn.
Werk je aan een horloge uit een van de bekende collecties van heren horloges of dames horloges, dan is de basis vaak gelijk. Toch verschilt de constructie per merk en model. Bij een eenvoudig quartz model is deze klus nog redelijk te overzien. Bij een automatisch horloge of een model met hogere waterdichtheid is het risico op fouten groter.
Een simpel quartz horloge met een stalen achterdeksel is meestal het meest toegankelijk voor beginners. Maar heb je te maken met een automatisch uurwerk, een duikershorloge, een model met schroefkroon of een horloge met complexe pakkingen, dan is meer ervaring wenselijk. Ook bij horloges van bekende merken zoals Seiko, Citizen of Orient kan de opbouw per model sterk verschillen. En zit er nog garantie op je horloge dan moet je er sowieso niet zelf aan gaan knutselen.
Het is goed om te beseffen dat een horloge na het sluiten van de kast niet automatisch weer waterdicht is. Een pakking kan verschoven zijn, beschadigd zijn of niet meer goed afsluiten. Dat is een belangrijk punt voor iedereen die zelf aan zijn horloge wil sleutelen.
Je hebt geen complete werkplaats nodig, maar wel een nette en schone basis. Denk aan een zachte doek, goed licht, een kastopener, een fijn pinnetje of kleine schroevendraaier, kunststof pincet, een blaasbalgje en een schone microvezeldoek. Het belangrijkste is dat je stofvrij en rustig werkt. Een horloge openmaken op een rommelige tafel of in een stoffige ruimte is vragen om meer vuil in plaats van minder.
Dat is misschien wel de belangrijkste regel. Vrijwel ieder onderdeel van een horloge is klein en precies gemaakt. Zodra iets niet direct wil meewerken, moet je niet harder gaan duwen of trekken. Meestal is dat het moment waarop er schade ontstaat.
De achterzijde van een horloge kan op verschillende manieren zijn gesloten. Soms is het een geschroefde achterdeksel, soms een klikdeksel en soms een deksel met kleine schroefjes. Gebruik altijd gereedschap dat past bij het type kast. Zo voorkom je krassen, uitschieten en vervorming van de kast.
Open je de kast, let dan direct op de rubberen pakking. Die kan in het deksel liggen of in een groef in de kast. Raak die niet onnodig aan en let goed op hoe deze geplaatst zit. Dat maakt het terugplaatsen later een stuk makkelijker.
Bij veel horloges zit het uurwerk in een kunststof ring of omhulsel. Deze houder zorgt ervoor dat het uurwerk stevig en correct in de kast ligt. Haal deze voorzichtig los en kijk goed hoe hij geplaatst was. Maak desnoods een foto met je telefoon voordat je iets verwijdert. Dat is geen overbodige luxe, want zo’n ring past vaak maar op één manier goed terug.
De houder heeft meestal een uitsparing voor de steel en de kroon. Zit deze later niet goed terug, dan krijg je problemen bij het terugplaatsen van het uurwerk of bij het indrukken van de kroon. Betreft het een chronograaf dan zitten in de houder vaak elementjes die precies op het uurwerk aan moeten sluiten anders functioneren de drukknoppen van de chrono niet.
Dit is voor veel mensen het spannendste deel. Bij veel quartz uurwerken zit naast de steel een klein drukpunt, palletje of kuiltje. Terwijl je dat heel licht indrukt met een fijn pinnetje of kleine schroevendraaier, trek je de kroon met steel voorzichtig naar buiten.
Hier geldt één gouden regel. Gebruik nooit kracht. De steel hoort los te komen zonder geweld. Moet je hard trekken, dan heb je waarschijnlijk niet het juiste release punt te pakken of werkt jouw uurwerk met een ander systeem.
Sommige uurwerken hebben geen drukpunt maar een klein schroefje dat je een beetje moet lossen om de steel vrij te geven. Draai zo’n schroefje nooit helemaal los als je niet exact weet wat je doet. Dan kun je het mechanisme van de kroonbediening verstoren en wordt een simpele schoonmaakbeurt ineens een echte reparatieklus.
Zodra de steel verwijderd is, kun je het uurwerk meestal voorzichtig uit de kast nemen. Pak het uurwerk alleen aan de zijkanten vast en raak wijzers en wijzerplaat zo min mogelijk aan. Dat zijn kwetsbare onderdelen waarop je snel sporen of schade achterlaat.
Werk rustig en gebruik bij voorkeur een kunststof pincet of ondersteun het uurwerk voorzichtig met je vingers aan de rand. Het doel is simpel. Het uurwerk moet eruit zonder dat je iets buigt, aanraakt of verschuift wat niet aangeraakt hoeft te worden.
Nu het uurwerk uit de kast is, kun je het glas aan de binnenkant reinigen. Gebruik eerst een blaasbalgje om los stof weg te blazen. Blijft er nog iets zichtbaar, gebruik dan een schone microvezeldoek of een geschikt schoonmaakmateriaal voor fijn horlogewerk. Werk altijd voorzichtig en zonder druk.
Gebruik liever geen keukenpapier, zakdoek of je blote vingers. Daarmee breng je snel vezels, vet of nieuwe vlekken aan. Het zou zonde zijn als je het uurwerk netjes hebt verwijderd en daarna alsnog een nieuwe vingerafdruk aan de binnenkant van het glas achterlaat.
Na het schoonmaken leg je de kast weer stofvrij klaar. Plaats daarna het uurwerk rustig terug in de juiste positie. Let erop dat de opening voor de steel goed uitlijnt met de kastbuis. Zit het uurwerk scheef, dan gaat het terugplaatsen van de kroon bijna altijd mis.
Daarna plaats je de kunststof houder of movement ring weer terug. Controleer of alles mooi aansluit en niet klemt. Juist dit onderdeel zorgt ervoor dat het uurwerk stabiel in de kast ligt.
Bij veel quartz horloges kun je de steel eenvoudig weer terug in het uurwerk drukken. Meestal klikt deze vanzelf vast. Dat hoort soepel te gaan. Druk recht en zonder geweld. Voel je weerstand, controleer dan eerst of het uurwerk goed ligt en of de opening correct uitgelijnd is.
Test daarna meteen of de kroon nog goed werkt. Kun je de tijd normaal verzetten. Schakelt de kroon goed tussen de standen. Loopt alles zoals het hoort. Dan weet je dat de steel correct teruggeplaatst is.
Heeft jouw horloge een datum of dag aanduiding, test die dan ook even. Zo merk je direct of de kroon en steel weer correct contact maken met het uurwerk.
Voor je de kast sluit, controleer je de rubberen pakking. Zit die nog netjes in de groef. Is hij schoon. Zie je geen scheurtjes, uitdroging of vervorming. Een pakking die niet goed ligt, kan ervoor zorgen dat vuil en vocht later alsnog in de kast komen.
Heb je een horloge dat je vaak draagt tijdens regen, sporten of dagelijks gebruik, dan is dit een extra belangrijk punt. Kijk ook eens in onze collectie Duikhorloges en waterdichte horloges als je zoekt naar modellen die van zichzelf beter bestand zijn tegen vocht en intensiever gebruik.
Plaats het achterdeksel recht terug op de kast. Schroef het deksel rustig dicht of druk het klikdeksel gelijkmatig terug op zijn plaats, afhankelijk van het type horloge. Hier geldt opnieuw dat je netjes en gecontroleerd werkt. Scheef sluiten of te hard aandrukken levert alleen maar problemen op.
Controleer na het sluiten nog één keer of de kroon goed zit, of het horloge netjes loopt en of er geen stof of vlekken meer zichtbaar zijn onder het glas.
Deze uitleg is vooral nuttig voor mensen met een eenvoudiger quartz horloge. Bij luxere of mechanische modellen is de kans groter dat je beter af bent bij een vakman.
Ben je nog op zoek naar een nieuw model of wil je verschillende stijlen vergelijken, bekijk dan ook eens onze collecties horloges, automatische horloges en Chronograafhorloges.
Een horloge openmaken en het uurwerk eruit halen is bij een eenvoudig model best te doen, maar het blijft precisiewerk. Werk schoon, werk rustig en gebruik zo min mogelijk kracht. Let op de positie van de houder, ga voorzichtig om met kroon en steel en vergeet de pakking niet bij het sluiten van de kast.
Wil je alleen een stofje of vlekje aan de binnenkant van het glas verwijderen, dan is goed en netjes werken vaak al voldoende. Twijfel je tijdens een van de stappen, dan is stoppen altijd slimmer dan forceren. Een horloge is tenslotte gemaakt voor precisie en daar hoort ook een precieze aanpak bij.
